Airlines ontketenen kleine prijzenslag in luchtvrachtmarkt

Luchtvrachtmarkt is in de laatste maanden van het jaar ineens een tikje nerveus geworden. Waar je normaal in het vierde kwartaal vooral verhalen hoort over piektoeslagen en volle boekingen, wijzen de nieuwste cijfers juist op dalende dagprijzen. Volgens de Noorse luchtvrachtconsultant Xeneta is er voorzichtig sprake van een kleine prijzenslag in de mondiale luchtvrachtmarkt.

In november, traditioneel een echte piekmaand, daalden de dagprijzen met 5% naar gemiddeld 2,73 dollar per kilo vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Dat is geen dramatische crash, maar wel een duidelijke hint dat airlines de druk opvoeren. Het hoogseizoen loopt richting Kerst langzaam leeg, en precies op dat kantelpunt lijkt prijs ineens het wapen te worden om extra lading naar binnen te trekken.

Opvallend is dat dit niet samenvalt met een krimp in aanbod. Normaal gaan lagere tarieven hand in hand met minder capaciteit, maar Xeneta ziet voor november juist het omgekeerde. Het vervoerde volume nam met 5% toe ten opzichte van een jaar eerder. De luchtvrachtmarkt groeit dus nog steeds, alleen wordt er harder gevochten om wie die groei mag meenemen.

De logica daarachter is vrij helder: als de totale taart groter wordt, wil iedereen een extra punt. Door tarieven te verlagen kunnen airlines marktaandeel afsnoepen van concurrenten, zeker in lanes waar klanten snel kunnen switchen. In een luchtvrachtmarkt waar spotprijzen dagelijks meebewegen, is het verschil tussen “boekbaar” en “net niet interessant” soms letterlijk een paar dubbeltjes per kilo.

Aan de capaciteitskant lijkt er bovendien nog voldoende rek te zitten. Xeneta wijst vooral op de groei van belly-capaciteit: de laadruimte in passagiersvliegtuigen. Meer passagiersvluchten betekent automatisch meer beschikbare cargo-ruimte, en dat werkt als extra aanbod in de markt. Daardoor hoeven airlines niet meteen met schaarste te rekenen, zelfs niet als de vraag gezond blijft.

Voor verladers en expediteurs is dit typisch zo’n fase waarin timing en slim inkopen het verschil maken. In een luchtvrachtmarkt met dalende dagprijzen kan een kortere boekingshorizon ineens voordeel opleveren, maar tegelijk blijft het een spel van beschikbaarheid, cut-off tijden en netwerkkeuzes. Airlines zetten hun kaarten zichtbaar op volume en bezettingsgraad, juist nu het traditionele eindejaarsritme richting de feestdagen afzwakt.

Wie verwacht dat dit automatisch een lange periode van dalende tarieven wordt, moet wel realistisch blijven. De luchtvrachtmarkt blijft gevoelig voor onverwachte schokken: routeverstoringen, capaciteitswijzigingen, brandstofkosten en geopolitieke spanningen kunnen de prijsrichting snel draaien. Maar het signaal dat Xeneta afgeeft is duidelijk: in de luchtvrachtmarkt zijn airlines op dit moment bereid om prijs te gebruiken als groeimotor, niet alleen als gevolg van vraag en aanbod.