Tol in Straat van Hormuz schokt scheepvaartmarkt
Tol in Straat van Hormuz zorgt voor een nieuwe schokgolf in de internationale scheepvaart. Schepen zouden inmiddels miljoenen dollars betalen om via een door Iran ingestelde ‘veilige corridor’ de Perzische Golf te verlaten. Daarmee verschuift de crisis van een blokkade naar een systeem waarin doorvaart mogelijk is, maar alleen tegen betaling.
Volgens verschillende maritieme bronnen zou één containerschip en meerdere tankers inmiddels gebruik hebben gemaakt van deze regeling. Het bedrag dat genoemd wordt, loopt op tot maar liefst 2 miljoen dollar per schip. Daarmee wordt de doorvaart door een van de belangrijkste zeestraten ter wereld ineens een kostbare aangelegenheid.
Tol in Straat van Hormuz opent route voor enkele schepen
Het containerschip ‘Newvoyager’, met Chinese eigenaren, zou het eerste schip zijn dat tol heeft betaald om de Perzische Golf te verlaten. Volgens scheepvaartsite Lloyd’s List is er bemiddeld door een Chinese maritieme dienstverlener, al blijft onduidelijk hoe de betaling precies is verlopen.
Wat wel vaststaat, is dat het schip inmiddels de doorgang heeft gemaakt. Waar het eerder nog voor anker lag bij de Iraanse haven Bandar Abbas, werd het kort daarna gesignaleerd in de Golf van Oman. Daarmee lijkt het systeem van betaalde doorgang in de praktijk al te functioneren.
Ook tankers zouden gebruik hebben gemaakt van de corridor. Lloyd’s List spreekt over ten minste twee tankers die tol hebben betaald. Tegelijkertijd blijven er ook schepen zonder betaling proberen door te varen, wat leidt tot een onduidelijke en gespannen situatie op zee.
Wist je dat?
De Straat van Hormuz, een van de belangrijkste chokepoints ter wereld, worden dagelijks miljoenen vaten olie en grote hoeveelheden containerlading verwerkt.
Tol in Straat van Hormuz onderdeel van Iraanse strategie
Het tolbedrag van 2 miljoen dollar werd genoemd door het Iraanse parlementslid Alaeddin Boroujerdi. Volgens hem kunnen ‘sommige schepen’ tegen betaling gebruikmaken van de doorgang. Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan een wetsvoorstel om een officieel tolsysteem in te voeren voor de smalle zeestraat.
Opvallend is dat de signalen uit Iran niet eenduidig zijn. Waar parlementariërs spreken over tolheffing, ontkent de Iraanse ambassadeur in India dat er überhaupt sprake is van een dergelijk systeem. Die tegenstrijdigheid zorgt voor extra onzekerheid in de markt.
Volgens Lloyd’s List heeft de Iraanse Revolutionaire Garde inmiddels een ‘veilige corridor’ ingericht tussen de eilanden Queshm en Larak. Schepen die hier gebruik van willen maken, moeten zich melden en worden vervolgens beoordeeld. Daarbij wordt bepaald of een schip mag passeren en of er tol betaald moet worden.
Voor logistieke partijen betekent dit een compleet nieuwe realiteit. De doorvaart is niet langer vanzelfsprekend, maar afhankelijk van politieke en militaire afwegingen. Dat maakt planning en kostenberekening een stuk complexer. Meer over de impact op internationale logistiek lees je op de pagina over zeevracht.
De impact van Tol in Straat van Hormuz reikt verder dan alleen de regio. Omdat een groot deel van de wereldwijde energie- en goederenstromen door deze route loopt, kunnen de gevolgen wereldwijd voelbaar zijn. Denk aan stijgende tarieven, vertragingen en herroutering van schepen. Meer achtergrond is te vinden via de Internationale Maritieme Organisatie.
