Wereldwijd ligt meer dan 4,3 miljoen teu aan containerschipcapaciteit te wachten op een ligplaats in havens. Daarmee is in absolute cijfers het niveau van de grote verstoringen uit 2022 overschreden, meldt Transport Online op basis van cijfers van analist Linerlytica. Volgens het Rotterdamse techbedrijf PortXchange toont de situatie aan dat rederijen, havens, terminals en dienstverleners eerder informatie moeten delen om vertragingen en onnodig brandstofverbruik te beperken.
Tijdens de verstoringen van 2022 piekte de wachtende capaciteit op ongeveer 4 miljoen teu; de huidige 4,3 miljoen teu ligt daar dus boven. Wel is er een nuance: de wereldwijde containervloot is sindsdien gegroeid, waardoor het aandeel van de totale vloot dat nu in de wachtrij ligt kleiner is dan destijds. Het record is daarmee absoluut, niet relatief.
Stormen in Oost-Azië als directe aanleiding
Een belangrijk deel van de recente toename wordt volgens Transport Online toegeschreven aan Oost-Azië, waar stormen de vaarschema's van containerschepen hebben verstoord. PortXchange waarschuwt echter dat de congestie niet alleen als tijdelijk weereffect moet worden gezien. "Het is makkelijk om havens de schuld te geven", stelt Sjoerd de Jager, managing director en medeoprichter van PortXchange, maar daarmee wordt het probleem volgens hem niet opgelost.
Een havenaanloop hangt volgens De Jager af van beslissingen van rederijen, terminals, loodsen, agenten en andere dienstverleners. Werken die partijen met verschillende of te laat ontvangen informatie, dan wordt het beheersen van verstoringen veel moeilijker. Ook marktonderzoeker Drewry wijst volgens PortXchange op oplopende wachttijden en een verslechterende betrouwbaarheid van vaarschema's.
Sneller varen om vervolgens stil te liggen
De grootste winst zit volgens PortXchange in eerder ingrijpen zodra bekend is dat een schip niet direct terechtkan. Het heeft weinig zin dat een schip op volle snelheid naar een haven vaart om daar vervolgens uren of dagen voor anker te gaan. Komt informatie over vertragingen vroeg genoeg aan boord, dan kan de snelheid worden aangepast en worden brandstof, tijd en kosten bespaard.
Dat effect is becijferd. Eerder onderzoek van het UCL Energy Institute en UMAS wees volgens PortXchange uit dat beter geplande havenaankomsten, waarbij rekening wordt gehouden met congestie en wachttijden, de uitstoot van containerschepen tijdens reizen gemiddeld met circa 10 procent kunnen verminderen. Bij andere scheepstypen zijn de mogelijke besparingen zelfs groter.
Geen enkele partij kan congestie alleen oplossen
PortXchange benadrukt dat het weinig zin heeft om één partij verantwoordelijk te houden. Havens hebben geen invloed op extreem weer of geopolitieke conflicten. Rederijen kunnen geen ligplaatscapaciteit creëren die er niet is, en terminals kunnen verstoringen in een volledig scheepvaartnetwerk niet zelfstandig herstellen.
Wat de betrokken partijen wél kunnen, is eerder informatie delen en hun planning beter op elkaar afstemmen. Volgens De Jager kan de sector niet blijven vragen om meer lading, sneller herstel en minder uitstoot zolang beslissingen op versnipperde informatie worden genomen.
Digitale samenwerking als deel van de oplossing
PortXchange ontwikkelt zelf digitale systemen voor havens en de maritieme sector, waaronder EmissionInsider voor het inzichtelijk maken van emissies en Synchronizer voor het delen van geplande, verwachte en werkelijke tijdstippen van een havenaanloop. Daarbij worden onder meer kunstmatige intelligentie en machine learning ingezet. De Jager tekent daarbij aan dat technologie op zichzelf geen extra ligplaats creëert en geen storm tegenhoudt, maar mensen wel eerder betere informatie geeft. Die beweging is breder zichtbaar in de sector: logistieke bedrijven werken steeds vaker samen met specialisten in data en digitalisering om beslissingen eerder en beter te onderbouwen.
Gevolgen voor importeurs en exporteurs
Voor verladers vertaalt havencongestie zich in langere en vooral minder voorspelbare doorlooptijden. Een schip dat dagen voor de kust wacht, schuift aankomsten, aansluitend vervoer en leverafspraken op. De les uit dit nieuws geldt ook voor de eigen keten: hoe eerder informatie over vertragingen wordt gedeeld, hoe kleiner de schade. TOP houdt aankomst- en vertrektijden daarom actueel inzichtelijk via het TOP-platform, en klanten kunnen die informatie via API-integraties rechtstreeks in hun eigen systemen ontvangen.
Praktisch advies: plan bij zendingen via drukke havens ruimte in voor uitloop en stem het natransport pas definitief af zodra de aankomst betrouwbaar is. Goede afspraken over de containerafhandeling voorkomen bovendien onnodige kosten voor opslag of te laat geretourneerde containers. En wie duurzaamheid meeweegt: minder wachten betekent direct minder brandstofverbruik, en dus een lagere CO2-uitstoot in de keten.
…beter geplande havenaankomsten de uitstoot van containerschepen tijdens reizen gemiddeld met zo'n 10 procent kunnen verminderen? Dat becijferden het UCL Energy Institute en UMAS, aldus PortXchange; bij andere scheepstypen is de mogelijke besparing nog groter.
Gerelateerd nieuws
Nieuwsbrief ontvangen?
Blijf op de hoogte van havencongestie, wachttijden, terminalcapaciteit en internationale logistieke ontwikkelingen. Meld je nu aan:
